Turystyka Kulturowa. Czasopismo naukowe

Pytanie 115: W jaki sposób turystyka kulturowa może wpływać na ochronę dziedzictwa zapachowego?

Authors
DOI:
https://doi.org/10.62875/1crp9248
Keywords:
Array, Array, Array
Abstract

W ostatnich latach w krytycznych badaniach nad dziedzictwem i turystyką kulturową coraz częściej podkreśla się rolę doświadczeń multisensorycznych. Dominują jednak studia nad percepcją wizualną i – w mniejszym stopniu – dźwiękową. Zdecydowanie rzadziej natomiast analizowana jest rola zapachu jako nośnika pamięci kulturowej, tożsamości miejsca i doświadczenia turystycznego. Dziedzictwo zapachowe (np. zapachy tradycyjnych rzemiosł, kuchni, targowisk, zakładów przemysłowych, krajobrazów rolniczych czy obrzędów religijnych) stanowi unikalny zasób interpretacyjny [por. Odeuropa.eu], tam gdzie można go realnie doświadczyć. Problemem wszakże pozostaje jego dokumentacja, ochrona i udostępnianie turystom, co wzmacnia argumentację na rzecz holistycznego podejścia do ochrony dziedzictwa kulturowego.

Zachęcamy do refleksji i odpowiedzi na pytania: w jaki sposób turystyka związana z dziedzictwem zapachowym (olfactory heritage) może być rozwijana i zarządzana jako niszowa forma turystyki kulturowej? Jak możliwe jest jednoczesne zachowanie autentyczności i unikanie komercjalizacji tego doświadczenia? W jaki sposób turystyka kulturowa może wpływać na ochronę dziedzictwa zapachowego?

References

Ashenburg K., 2020, Historia brudu, przeł. A. Górska, Wydawnictwo Bellona, Warszawa

Bembibre C., Strlič M., 2017, Smell of Heritage: A Framework for the Identification, Analysis and Archival of Historic Odours, „Heritage Science”, Vol. 5, No. 2, s. 1-11

Harrison R. P., Birdseye D. 2008, Of Gardens. An Essay – Francis Bacon Reflects on Nature’s Beauty, Indian publishing house Prabhat Prakashan, New Delhi

Iwański Ł., 2015, Turystyka jako rynek doświadczeń, „Kultura Popularna”, nr 2, t. 44, s. 28-38. DOI: 10.5604/16448340.1189301

Lichaczow D. 1991, Poezja ogrodów. O semantyce stylów ogrodowo-parkowych, przeł. K. N. Sakowicz, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków

Ling X., Cheng M., 2026, Mapping the Olfactory Mindscape in Museums: A Grounded Theory Investigation into Smellscape Perception and Its Impact on Cultural Tourism Experience, „Frontiers in Psychology”, Vol. 17, 1776370.

Naifeh S., Smith C. W., 2015, Van Gogh. Życie, przeł. B. Stokłosa, M. Stopa, Wydawnictwo Świat Książki, Warszawa

Parker M., Spennemann D. H. R., 2026, The Formal Recognition of Scent as a Cultural Value in Australasian Heritage Registers, „Heritage”, Vol. 9, No. 6, 218, doi.org/10.3390/ heritage9060218

Rodrigues B. C. L., Queiroz L. P., Fleming B., Vieira N. J., Ribeiro R. I., Caldas A. S., Leblebici M. E., Strlic M., Nogueira I. B. R., 2025, Tracing Yoruba Heritage in Brazil Through Olfactory Landscapes: A Sensory Approach to Cultural Heritage, „Heritage”, Vol. 8, No. 11, 457. doi.org/10.3390/heritage 8110457

Rygielska M. (2024). W trosce o węchowy wymiar dziedzictwa. O „The Odeuropa Smell Explorer. Explore Europe’s Olfactory Heritage” oraz „Encyclopedia of Smell History and Heritage”, „Łódzkie Studia Etnograficzne”, t. 63, s. 183-198

Scraton P., 2023, Dookoła. Pieszo po obrzeżach Berlina, przeł. B Gadomska, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dz. U. z 2026 r. poz. 13 z późn. zm

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Dz. U. z 20024 poz. 1292 z późn. zm

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm

Odeuropa.eu, 2026, [online:] https://odeuropa.eu/, dostęp: 1 II 2026

Pearce T., Souto D., Barrett D., Lok B., Bocian M., i in., 2025, Sight, Sound and Smell in Immersive Experiences of Urban History: Virtual Vauxhall Gardens Case Study, arXiv, 2505.13612, [online:] https://arxiv.org/pdf/2505.13612, dostęp: 10 VI 2026

Downloads
Published
2026-06-30
Issue
Vol. 139 No. (2) (2026): Varia
Section
Dyskusja naukowa
License

Copyright (c) 2026 Turystyka Kulturowa

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

How to Cite

Pytanie 115: W jaki sposób turystyka kulturowa może wpływać na ochronę dziedzictwa zapachowego?. (2026). Turystyka Kulturowa, 139((2), 337-358. https://doi.org/10.62875/1crp9248

Most read articles by the same author(s)

Similar Articles

1-10 of 25

You may also start an advanced similarity search for this article.