Turystyka Kulturowa. Czasopismo naukowe

Dostępność turystyczna grodzisk wczesnośredniowiecznych w Karpatach Polskich

Authors
  • Cyryl Konstantinovski Puntos

    Szkoła Doktorska Nauk Społecznych, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie; Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

    Author

Keywords:
Array, Array, Array, Array, Array
Abstract

Artykuł podejmuje temat wyznaczania regionów turystycznych na podstawie lokalizacji grodzisk wczesnośredniowiecznych w Karpatach, obejmując obszar od Cieszyna po Przemyśl. Publikacja koncentruje się na analizie dostępności poszczególnych stanowisk archeologicznych, uwzględniając ich odległość od przystanków komunikacyjnych, zabudowy miejskiej, muzeów oraz hoteli znajdujących się w najbliższej okolicy. Celem badań jest utworzenie spójnej bazy danych grodzisk, z uwzględnieniem ich powiązań z lokalną infrastrukturą. Na podstawie zgromadzonych danych zaproponowano podział Karpat Polskich na odpowiednie „regiony” turystyczne. Analiza wykazała istnienie blisko 50 grodzisk potwierdzonych metodami (geo)archeologicznymi, na podstawie których wytyczono 9 okołogrodziskowych regionów turystycznych. Publikacja wnosi istotny wkład w ocenę zalet i wad obecnego ruchu turystycznego na badanym obszarze, wskazując potencjalne kierunki jego rozwoju.

Author Biography
  1. Cyryl Konstantinovski Puntos, Szkoła Doktorska Nauk Społecznych, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie; Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

    <p>Doktorant SDNS UJ, IGiGP UJ. Inżynier Górnictwa i Geologii, Licencjat Archeologii i Mgr Geografii</p><p>Konstantinovski Puntos, C., Luc, M. 2022. Czasoprzestrzenna analiza funkcjonowania grodów na południowym odcinku polsko-ruskiego pogranicza, ze szczególnym uwzględnieniem ośrodków karpackich, badania z wykorzystaniem narzędzi GIS. Geoinformatica Polonica, 2022, 95-104. doi: https://doi.org/10.4467/21995923GP.22.007.17085</p><p>Konstantinovski Puntos C., 2024. Problematyka potencjalnej lokalizacji karpackich grodzisk wczesnośredniowiecznych w oparciu o modelowanie GIS, Roczniki Geomatyki, Tom XXII, Zeszyt 1(101): 11–40</p><p>Konstantinovski Puntos C., 2024. W tyglu słowiańskich mitów wczesnośredniowiecznych – żmij i jego grody [w:] Aneta Płaza-Stępień (red.) Sen – Mit – Mapa, Monografia Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydawnictwo Sub-Lupa, Kraków: 45-68</p><p>Konstantinovski-Puntos, C., Mikrut, S. 2025. Typology of hillforts according to their functions in the Polish Carpathians and their foreland, in the Early Medieval state of the first Piast dynasty – research using the latest geoinformatic tools. Geomatics, Landmanagement and Landscape, (1). https://doi.org/10.15576/GLL/200755</p><p>Kalicki, T., Konstantinovski Puntos, C., &amp; Konstantinovski Puntos, J. (2025). Analiza morfometryczna stożka napływowego Kouris (południowy Cypr) – studium porównawcze metody wizualnej i GIS. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Physica, 37–44. https://doi.org/10.18778/1427-9711.24.04</p><p>Tomasz Kalicki, Sławomir Chwałek, Paweł Przepióra, Marcin Frączek, Piotr Kusztal, Mariusz Chrabąszcz, Cyryl Konstantinovski Puntos, 2020, Sediments and age of terraces and floodplains of the Ezousas River in SW Cyprus, Acta Geobalcanica 7(1):1-6, DOI: 10.18509/AGB.2021.01</p><p>Katalog GEO &amp; ARCHE</p><p>Udział na I Kongresie Geoinformacyjnym i innych konferencjach krajowych i zagranicznych </p>

References

Brzozowska A., 2015, Park archeologiczny jako element przestrzeni miejskiej na przykładzie Parku Archeologicznego Nea Pafos na Cyprze, “Architectus”, 3(43), s. 63-74

Czajkowski S., 2014, Waloryzacja potencjału turystyczno-kulturowego Szlaku Orlich Gniazd, “Turystyka Kulturowa”, 1, s. 78-100

Dmytrowski P., Kicińska A., 2011, Waloryzacja geoturystyczna obiektów przyrody nieożywionej i jej znaczenie w perspektywie rozwoju geoparków. “Problemy Ekologii Krajobrazu”, 29, s. 11-20

Falkowski J., 2016, Koncepcja typologii i regionalizacji turystyczno rekreacyjnej w ujęciu krajowym (Polska) i globalnym (Świat). “GEOGRAPHY AND TOURISM”, Vol. 4, No. 1, s. 7-21

Gálicz, I.V.; Magda, R.; Dávid, L.D., 2024, Archaeological Parks in the Service of Tourism—A Comparative Analysis of Hungarian and Western-European Archaeological Parks. “Sustainability”, 16, 3313

Gancarski J., 2006, Wczesne średniowiecze w Karpatach Polskich. Wyd. Ruthenus, Krosno

Ginalski J., Kotowicz P.N. 2019. Gród u „wrót węgierskich” – staro- ruski Sanok i jego najbliższe zaplecze. [w:] A. Janeczek, M. Parczewski, M. Dzik (red.), Pogranicza w polskich badaniach mediewistycznych. Materiały V Kongresu Mediewistów Polskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego. Rzeszów, s. 123–148

Kaczmarek K., 2010, Turystyka archeologiczna. “Turystyka Kulturowa”, 1, s. 4-13

Kobyliński Z., 2019, Od archeologii osadnictwa do biografii krajobrazu: archeologia polska wobec współczesnych perspektyw badań relacji między człowiekiem a środowiskiem w przeszłości, “Przegląd Archeologiczny” 67, s. 9- 30

Konstantinovski Puntos C., Luc M., 2022, Space-Time Analysis of Strongholds in the Southern Section of the Polish-Ruthenian Borderland with Particular Emphasis on Carpathian Centers, Research Using GIS Tools, “Geoinformatica Polonica”, Vol. 21, s. 95-104

Konstantinovski Puntos C., 2024. W tyglu słowiańskich mitów wczesnośredniowiecznych – żmij i jego grody. [w:] Aneta Płaza Stępień (red.), Monografia Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydawnictwo “Sub Lupa”, Kraków, s. 45 – 68

Konstantinovski Puntos C., Mikrut S., 2025, Typology of hillforts according to their functions in the Polish Carpathians and their foreland, in the Early Medieval state of the first Piast dynasty – research using the latest geoinformatic tools. “Geomatics, Landmanagement and Landscape”, (1). https://doi.org/10.15576/GLL/200755

Konstantinovski Puntos C., 2024., Problematyka potencjalnej lokalizacji karpackich grodzisk wczesnośredniowiecznych w oparciu o modelowanie GIS, “Roczniki Geomatyki”, t. XXII, 1(101), s. 11-40

Klehm C., Williamson M.D., Bement L.C., Bethke B., 2024, Remote, Rugged Field Scenarios for Archaeology and the Field Sciences: Object Avoidance and 3D Flight Planning with sUAS Photogrammetry. “Remote Sensing” 16, 1418

Krąpiec M., Poleski J., 1996, Dwa grodziska wczesnośredniowieczne w Zawadzie Lanckorońskiej i Naszacowicach - datowanie metodą archeologiczną i dendrochronologiczną, “Przegląd Archeologiczny”, Vol. 44, s. 117-137

Kruczek Z., 2013, Skansen archeologiczny „Karpacka Troja” – kreacja nowej atrakcji turystycznej i ocena jej jakości, “Kultura i turystyka miejsce spotkań”, s. 1-13

Marszałek J., 1993, Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wyd. Stanisław Kryciński, Warszawa

Mikos von Rohrscheidt A. M., 2008, Turystyka Kulturowa - wokół definicji, “Turystyka Kulturowa” nr 1, s. 4-21

Mikos von Rohrscheidt A., 2009, Polskie szlaki turystyczno-kulturowe: kryteria i zasady waloryzacji potencjału, “Turystyka Kulturowa”, 4, 4-28

Mikos von Rohrscheidt A. M., 2010, Regionalne szlaki tematyczne. Idea, potencjał, organizacja, Proksenia, Kraków

Poleski J., 2004, Wczesnośredniowieczne grody w dorzeczu Dunajca, IA.UJ Księgarnia Akademicka, Kraków

Stasiak A., 2006, Produkt turystyczny - szlak, “Turystyka i Hotelarstwo” 10, s. 9-40

Śpiewla Ł., 2019, Wybrane grodziska wczesnośredniowieczne, a kwestia turystyki na terenie województwa podkarpackiego, “Raport”, 14, s. 83-99

Malim T., Nash G., 2020, Old Oswestry Hillfort and Its Landscape: Ancient Past, Uncertain Future, Archaeopress Archaeology, Oxford, s. 1-7

Xi Y., Liu T., Chen S., Zhang X., Qu S., Dong Y., 2024, A Study of the Spatial–Temporal Development Patterns and Influencing Factors of China’s National Archaeological Site Parks. “Sustainability”, 16, 3397

Śpiewla Ł., 2019, Wybrane grodziska wczesnośredniowieczne, a kwestia turystyki na terenie województwa podkarpackiego, Studia i Materiały, “Raport” 14, s. 83-99

Werczyński, D., 2012, Wybrane atrakcje archeoturystyczne w Polsce. Rozwój Regionalny I Polityka Regionalna, (20), s. 53–72. https://doi.org/10.14746/rrpr.2012.20.06

Chojnacka-Ożga L., Ożga W., 2023, Wykorzystanie potencjału turystycznego Szlaku Piastowskiego – wybrane aspekty. “Turystyka I Rozwój Regionalny”, (19), s. 73–82. https://doi.org/10.22630/TIRR.2023.19.7

Zyglewski Z., 2015, Miejsce archeoturystyki w działalności "Parku Kulturowego Wietrzychowice" [w:] A. Głowacka-Penczyńska, J. Woźny, J. Żychlińska (red.) Archeoturystyka w regionie : region w archeoturystyce, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, s. 91-111

Lisowska E., Jaworski K., 2021, 8th-10th century hillforts in the Sudetes – exploring current state of research and observations, towards new horizons. “Acta Archaeologica Carpathica”, 2021, s. 335-386. doi: https://doi.org/10.4467/00015229AAC.21.012.15353

Sannazzaro A., Del Lungo S., Potenza M. R., Gizzi F. T., 2025, Revitalizing Inner Areas Through Thematic Cultural Routes and Multifaceted Tourism Experiences. “Sustainability”, 17(10), 4701. https://doi.org/10.3390/su17104701

Krueger M., 2012, Śródziemnomorska turystyka archeologiczna - między ekskluzywnością a masowością, “Turystyka Kulturowa” 5/2012, s. 5-21

Geoportal Krajowy: www.geoportal.gov.pl/ [dostęp: 12.06.2025]

OSM: www.openstreetmap.org/ [dostęp: 12.06.2025]

Zabytek: www.zabytek.pl/ [dostęp: 12.06.2025]

Downloads
Published
2025-12-31
Section
Artykuły
License

Copyright (c) 2026 Turystyka Kulturowa

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

How to Cite

Dostępność turystyczna grodzisk wczesnośredniowiecznych w Karpatach Polskich. (2025). Turystyka Kulturowa, 137(4), 38-60. https://doi.org/10.62875/tk.v4i137.1574

Similar Articles

1-10 of 31

You may also start an advanced similarity search for this article.