Turystyka biedy w Lagos (Nigeria): komodyfikacja nierówności miejskich w mediach społecznościowych na przykładzie Makoko
- Autor
-
-
Michelle Mbazuigwe
Autor
-
- Słowa kluczowe:
- Array
- Abstrakt
-
Turystyka biedy w miastach Globalnego Południa coraz częściej funkcjonuje jako element gospodarki doświadczeń, w której miejskie nierówności, nieformalność osadnicza i niepewność przestrzenna zostają przekształcone w wizualnie atrakcyjny i ekonomicznie zbywalny produkt. Artykuł analizuje ten proces na przykładzie Makoko – nieformalnej osady rybackiej położonej nad Laguną Lagos – badając, w jaki sposób przestrzeń marginalizacji zostaje włączona w globalny obieg narracji turystycznych i medialnych. Na podstawie badań terenowych oraz jakościowej analizy treści publikowanych w mediach społecznościowych (Instagram, TikTok, YouTube) artykuł identyfikuje dominujące strategie reprezentacji Makoko, koncentrujące się na estetyzacji biedy, egzotyzacji przestrzeni oraz uprzedmiotawiającym charakterze turystyki. Analiza ukazuje, że cyfrowe narracje o Makoko oscylują pomiędzy komercyjną eksploracją „autentyczności” a dyskursem humanitarnym i aktywistycznym, który problematyzuje konflikty miejskie, wysiedlenia i strukturalne uwarunkowania deprywacji. Szczególną uwagę poświęcono mechanizmom kontroli dostępu do osiedla, roli lokalnych gatekeeperów oraz relacjom władzy ujawniającym się w procesie turystycznej komodyfikacji przestrzeni. Artykuł argumentuje, że turystyka w Makoko nie tylko odzwierciedla istniejące nierówności miejskie Lagosu, lecz także aktywnie je reprodukuje, wpisując się w strategie rozwoju miasta i politykę „world-class city”. Wnioski wskazują na ambiwalentny charakter turystyki biedy, która jednocześnie zwiększa globalną widzialność marginalizowanych społeczności i pogłębia ich symboliczne uprzedmiotowienie.
- Bibliografia
-
Adama O., 2020, Slum upgrading in the era of world-class city construction: The case of Lagos Nigeria, "International Journal of Urban Sustainable Development", tom 12, nr 2, s. 219–235
Akpome A., 2018, Lagos is a country: Slum city nation and globalization in Welcome to Lagos, "Nordic Journal of African Studies", tom 27, nr 2, s. 1–14
Alade A., 2022, Development Paradigms and the Framing of Postcolonial Identity: Urbanization Waterfront Development and the Eko o ni baje Ethos Slogan in Lagos, [in:] F. Allen L. Amadi (eds.), Decolonizing Colonial Development Models in Africa: A New Postcolonial Critique, Lexington Books, Lanham, s. 1–22
Amnesty International, 2017, Nigeria the human cost of a megacity Forced evictions of the urban poor in Lagos Nigeria, Amnesty International, London
Anago-Osho, 2024, Makoko Slum Tour The negative portrayal of Nigeria, Anago Adventures blog 19 October, https://anagoadventures.blogspot.com/2024/10/makoko-slum-tour-negative-portrayal-of.html [12.01.2026]
Basu K. Meschkank J., 2012, Slum tourism For the poor by the poor Negotiating poverty, [in:] F. Frenzel K. Koens M. Steinbrink (eds.), Slum Tourism Poverty Power and Ethics, Routledge, London
Cocks C., 2001, Doing the Town The Rise of Urban Tourism in the United States 1850–1915, University of California Press, Berkeley
Cohen E., 1988, Authenticity and commoditization in tourism, „Annals of Tourism Research”, tom 15, nr 3, s. 371–386
Crapolicchio E. Sarrica M. Rega I. Norton L. S. Vezzali L., 2022, Social representations and images of slum tourism: Effects on stereotyping, „International Journal of Intercultural Relations”, tom 90, s. 97–107
Davis M., 2006, Planet of Slums, Verso, London
Dowling R. M., 2009, Slumming in New York From the Waterfront to Mythic Harlem, University of Illinois Press, Champaign IL
Durand-Lasserve A. Royston L. (eds.), 2002, Holding Their Ground: Secure Land Tenure for the Urban Poor in Developing Countries, Earthscan, London
Dürr E. Jaffe R., 2012, Theorizing Slum Tourism Performing Negotiating and Transforming Inequality, "European Review of Latin American and Caribbean Studies", nr 93, s. 113–123
Fereday J. Muir-Cochrane E., 2006, Demonstrating Rigor Using a Thematic Analysis Expectations Model, "International Journal of Qualitative Methods", tom 5, nr 1, s. 80–92
Frenzel F., 2012, Beyond Othering The political roots of slum tourism, [in:] F. Frenzel K. Koens M. Steinbrink (eds.), Slum Tourism Poverty Power and Ethics, Routledge, London, s. 32–49
Frenzel F., 2016, Slumming it The tourist valorization of urban poverty, Zed Books, London
Frenzel F. Koens K. Steinbrink M. (eds.), 2012, Slum Tourism Poverty Power and Ethics, Routledge, London
Frenzel F. Koens K. Steinbrink M. Rogerson C. M., 2015, Slum tourism State of the art, "Tourism Review International", tom 18, nr 4, s. 237–252
Freire-Medeiros B., 2009, The favela and its touristic transits, "Geoforum", tom 40, nr 4, s. 580–588
Frisch T., 2012, Glimpses of another world the favela and its transformation from a social exclusion area into a touristic attraction, "Tourism Geographies", tom 14, nr 2, s. 320–338
Gandecka A., 2016, Ostatnia enklawa autentyczności? Slumsy jako atrakcja turystyczna, „Turystyka Kulturowa”, nr 6, s. 90–107
Gui T. Zhong W., 2024, When urban poverty becomes a tourist attraction a systematic review of slum tourism research, "Humanities and Social Sciences Communications", tom 11, nr 1057, s. 1–16
Harvey D., 2008, The Right to the City, "New Left Review", nr 53, s. 23–40
HIFA, 2025, Makoko in Lagos Life on the Water – Between Hardship and Hope, raport online
Hutnyk J., 1996, The Rumour of Calcutta Tourism Charity and the Poverty of Representation, Zed Books, London
Koven S., 2004, Slumming Sexual and Social Politics in Victorian London, Princeton University Press, Princeton
Land Use Act, 1978, Laws of the Federation of Nigeria 1990 Chapter 202, Federal Government of Nigeria
Lawanson O. I. Proverbs D. Ibrahim R. L., 2023, The impact of flooding on poor communities in Lagos State Nigeria The case of the Makoko urban settlement, "Journal of Flood Risk Management", tom 16, nr 1, e12838
Madeira A., Lopes S., Rodrigues R., Mees L., Palrão T., 2026, Tourist perception on slum tourism in Rio de Janeiro, „Journal of Urban and Regional Analysis”, tom 18, nr 1, s. 69–88
Makanju A. Uriri A. Ikpe R., 2019, A Socio-Economic Profiling of Households Livelihood and Vulnerability at Urban Slum Blighted Communities in Lagos: A Case Study of Makoko, „International Journal of Research and Innovation in Social Science”, vol. III, issue VIII, s. 475–484.
Menezes P., 2007, Turismo e favela Reflexões sobre ética e fotografia, "Dialogando no Turismo", tom 1, nr 3, s. 10–30
Mendes A., 2010, Showcasing India unshining film tourism in Danny Boyle’s Slumdog Millionaire, "Third Text", tom 24, nr 4, s. 471–479
Mowforth M. Munt I., 2009, Tourism and Sustainability Development Globalisation and New Tourism in the Third World, Routledge, London
Oloko A., 2019, Challenges and prospects of women fisherfolks in Lagos State Nigeria, praca magisterska, University of Bremen
Oloko A. Fakoya K. Ferse S. Breckwoldt A. Harper S., 2022, The Challenges and Prospects of Women Fisherfolk in Makoko Lagos State Nigeria, "Coastal Management", tom 50, nr 2, s. 124–141
Oyebo Y., 2018, Poverty Tourism, Medium.com 29 January, https://medium.com/@yevandy/poverty-tourism-e8d7be3948d2 [12.01.2026]
Rogerson C. M., 2004, Urban tourism and small tourism enterprise development in Johannesburg the case of township tourism, "GeoJournal", tom 60, nr 3, s. 249–257
Rolfes M., 2010, Poverty tourism theoretical reflections and empirical findings regarding an extraordinary form of tourism, "GeoJournal", tom 75, nr 5, s. 421–442
Rolfes M. Steinbrink M. Uhl C., 2009, Townships as Attraction An Empirical Study of Township Tourism in Cape Town, Universitätsverlag, Potsdam
Rose G., 2016, Visual Methodologies An Introduction to Researching with Visual Materials, Sage, London
Saldaña J., 2016, The Coding Manual for Qualitative Researchers, Sage, London
Sarrica M. Rega I. Inversini A. Norton L. S., 2021, Slumming on Social Media? E-Mediated Tourist Gaze and Social Representations of Indian, South African, and Brazilian Slum Tourism Destinations, „Societies”, tom 11, nr 3, 106
Simon R. F. Adegoke A. K. Adewale B. A., 2013, Slum settlements regeneration in Lagos mega-city An overview of a waterfront Makoko community, "International Journal of Education and Research", tom 1, nr 3, s. 1–16
Steinbrink M., 2012, We did the slum Urban poverty tourism in historical perspective, "Tourism Geographies", tom 14, nr 2, s. 213–234
Taylor J. P., 2001, Authenticity and sincerity in tourism, „Annals of Tourism Research”, tom 28, nr 1, s. 7–26
Udoma O., 2013, Makoko Venice of Lagos, Futurecapetown
Uduma-Olugu N. Oduwaye L., 2010, The Regeneration of Lagos Lagoon Waterfronts for Recreation and Tourism, [w:] REAL CORP 2010 Proceedings, Vienna, 18–20 May 2010, s. 757–764.
UN-Habitat, 2003, The Challenge of Slums: Global Report on Human Settlements 2003, Earthscan Publications, London
Urry J., 2002, The Tourist Gaze, Sage, London
Volo S. Irimiás A., 2021, Instagram: Visual methods in tourism research, „Annals of Tourism Research”, tom 91, 103098
Wang N., 1999, Rethinking authenticity in tourism experience, „Annals of Tourism Research”, tom 26, nr 2, s. 349–370.
Wise N. Polidoro M. Hall G. Uvinha R. R., 2019, User-generated insight of Rio’s Rocinha favela tour Authentic attraction or vulnerable living environment, "Local Economy", tom 34, nr 7, s. 680–698
- Pobrania
- Opublikowane
- 30-06-2026
- Dział
- Artykuły
- Licencja
-
Prawa autorskie (c) 2026 Turystyka Kulturowa

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
Podobne artykuły
- Agnieszka Gandecka, Raport z analizy potencjału turystyczno-kulturowego powiatu słubickiego , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Weronika Kinga Koślacz, W stronę fikcyjnego Londynu - turystyka śladami Bridgertonów , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Kamila Ziółkowska-Weiss, Rola turystyki filmowej w kształtowaniu wizerunku i rozwoju miasta na przykładzie Toronto , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- dr hab., prof. UE Beata Krystyna Reformat, Synergiczny potencjał śląskich przestrzeni poprzemysłowych jako katalizator rozwoju turystyki filmowej , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Kamil Marek Detyna, Cienie nad Oslofjordem: autoetnograficzne studium fenomenu turystyki kryminalnej śladami Harry’ego Hole w świetle teorii miserable landscape , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Magdalena Kwiek, Sport i rekreacja w filmach promocyjnych miast jako element kreowania marki miejsca. Analiza porównawcza wybranych miast polskich i europejskich , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Małgorzata Anna Skulimowska, Roztocze w literaturze i filmie a turystyka , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Michał Żemła, Norbert Szczerba, Od turystyki inspirowanej filmami do turystyki inspirowanej przez media – adaptacja mechanizmów oddziaływania produkcji filmowych na rozwój turystyki na rynku gier wideo , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Julia Kurantowicz, Turystyka filmowa w Jeruzalu po sukcesie serialu Ranczo , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Armin Mikos von Rohrscheidt, Krzysztof Kupka, Raport z analizy potencjału turystyczno-kulturowego Olsztyna i powiatu olsztyńskiego i rekomendacje w zakresie zarządzania tym wymiarem oferty turystycznej. , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.
