Turystyka filmowa w Jeruzalu po sukcesie serialu Ranczo
- Autor
-
-
Julia Kurantowicz
Autor
-
- Słowa kluczowe:
- turystyka kulturowa; turystyka filmowa; set-jetting; city placement; serial Ranczo; Jeruzal; kultura popularna
- Abstrakt
-
Turystyka filmowa w Polsce wciąż rozwija się wolniej niż w krajach zachodnich, jednak niewątpliwie może stanowić skuteczne narzędzie promocji miejscowości i regionów. Jednym z ciekawszych przykładów destynacji tej formy turystyki kulturowej jest wieś Jeruzal – niegdyś nieznana nikomu miejscowość, a po sukcesie serialu Ranczo jeden z chętnie wybieranych punktów na mapie turystycznej Polski. Celem artykułu jest analiza, w jaki sposób popularność serialu wpłynęła na rozwój turystyki filmowej we wsi Jeruzal oraz jak kultura popularna może realnie pobudzić rozwój gospodarczy i turystyczny. W artykule zarysowano teoretyczne ujęcia turystyki filmowej oraz pokrewnych zjawisk (set-jetting, city placement). Szerzej przedstawiono zagadnienia rozwoju turystyki w badanej miejscowości, która jest chętnie odwiedzana przez licznych fanów serialu Ranczo. Dokonano krytycznej oceny stopnia wykorzystania potencjału Jeruzala, zwłaszcza w zakresie rozwoju infrastruktury i usług turystycznych we wsi. Badania oparto na szerokim zakresie materiałów, obejmujących literaturę naukową, artykuły prasowe, przewodniki oraz źródła internetowe. Wiele wniosków sformułowano na podstawie badań terenowych przeprowadzonych na miejscu. W części empirycznej przedstawiono opinie zebrane w trakcie wywiadów z mieszkańcami Jeruzala oraz wyniki sondażu diagnostycznego przeprowadzonego wśród turystów odwiedzających tę miejscowość. Wspomniane badania zostały wykonane wiosną 2025 roku. Ich wyniki stanowią podstawę do sformułowania określonych rekomendacji dotyczących lepszego dostosowania miejscowości do oczekiwań odwiedzających ją uczestników turystyki filmowej.
- Bibliografia
-
Beeton S., 2005, Film-induced Tourism, Channel View Publications, Bristol, s. 1-270
Beeton S., 2006, Understanding Film-induced Tourism, „Tourism Analysis”, t. 11, nr 3, s. 181-188
Buczkowska K., Turystyka kulturowa. Przewodnik metodyczny, AWF Poznań, Poznań
Chmielewska K., Grązka K., Kowalczyk G., Kowalczyk L., Sulich M., Śladami planu filmowego serialu Ranczo. Przewodnik, Gminna Biblioteka Publiczna w Mrozach, Mrozy 2014
Demby Ł., 2014, O wyższości Rancza nad Małyszem? Fenomen serialu Wojciecha Adamczyka i jego recepcja w prasie i Internecie, [w:] P. Zwierzchowski, B. Giza, J. Bakes i K. Kosińska (red.), Polskie seriale telewizyjne, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz, s. 234-247
Domaciuk-Czarny I., 2024, Co mówią nazwy własne o ,,tutejszym Zachodzie” w polskim serialu Ranczo, „Poradnik Językowy”, nr 7 (816), s. 40-54
Drapikowska B., 2021, Tożsamość i wspólnotowość Polaków jako istotne elementy bezpieczeństwa narodowego w świetle analizy treści komunikatów medialnych – wyniki badań, „Media – Kultura – Komunikacja Społeczna”, nr 17, s. 27-48
Gaworecki W. W., 2003, Turystyka, wyd. IV zmienione, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
Gębarowski M., 2012, City placement – istota zjawiska oraz znaczenie w działaniach promocyjnych polskich miast, [w:] M. Gębarowski, L. Witek, B. Zatwarnicka-Madura (red.), Marketing – aktualne problemy i kierunki ewolucji, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów, s. 115-124
Hudson S., Ritchie J.R.B., 2006, Film tourism and destination marketing: the case of Captain Corelli’s Mandolin, „Journal of Vacation Marketing”, t. 12, nr 3, s. 256-268
Kowalczyk T., 2017, Relacje różnych grup społecznych, zamieszkujących parafie Kuflew, Jeruzal i Kałuszyn, w świetle akt metrykalnych z XVII i XVIII wieku, „Studia Historica Gedanesia”, t. 8, s. 93-124
Kozak M.W., 2008, Koncepcje rozwoju turystyki, „Studia Regionalne i Lokalne”, nr 1, s. 38-58
Mikos von Rohrscheidt A. M., Turystyka kulturowa. Fenomen, potencjał, perspektywy, wyd. 3, KulTour.pl, Poznań 2016
Sawicki A., 2014, City placement jako forma promocji miasta, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej”, nr 16, s. 21-28
Sikorski D, Wicher J., 2021, Potencjalne destynacje turystyki filmowej w Polsce na podstawie analizy miejsc produkcji filmów i seriali, „Turystyka Kulturowa”, nr 4, s. 9-14
Stasiak A., 2009, Turystyka literacka i filmowa, [w:] K. Buczkowska i A. Mikos von Rohrscheidt (red.), Współczesne formy turystyki kulturowej, t. 1, AWF Poznań, Poznań 2009, s. 223-265
Stefanik M., Kamel M., 2011, Kreowanie markowego produktu turystyki kulturowej (na przykładzie potencjalnego produktu pt. Filmowym tropem po Polsce), „Turystyka Kulturowa”, nr 8, s. 4-29
Stępowski R., 2014, Wszystko co chciałbyś wiedzieć o marketingu terytorialnym. Z praktyki polskich samorządów, Wydawnictwo Roster, Rawa Mazowiecka
Szpara K., Musz R., 2016, Turystyka filmowa w Sandomierzu, „Prace Geograficzne”, z. 145, s. 31-45
Szromnik A., 2016, City placement – innovational means of promoting cities, „Polityki Europejskie, Finanse i Marketing”, nr 15, s. 161-169
Tucki A., 2016, Turystyka filmowa – wybrana problematyka badawcza, „Barometr Regionalny”, t. 14, nr 2, s. 141-146
Urbańczyk A., 2018, Set jetting szansą rozwoju obszaru recepcji (na przykładzie Nowej Zelandii), [w:] P. Gryszel (red.), Spojrzenie na współczesną turystykę, Wydawnictwo Ad Rem, Jelenia Góra, s. 30-40
Walusiak M., 2019, Jeruzal jak Nowa Zelandia, ,,Moda na Mazowsze”, s. 8-9
Wojewódzka-Wiewiórska A., Sobkowicz M., 2023, City placement w rozwoju funkcji turystycznej na obszarach wiejskich, „Turystyka i Rozwój Regionalny”, nr 20, s. 183-193
Zawilińska B., Baza i dostępność komunikacyjna, [w:] M. Mika (red.), Kraków jako ośrodek turystyczny, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011, s. 127-145
Film Polski, 2026, Ranczo, [online:] https://filmpolski.pl/fp/index.php?film=1215810, dostęp: 1.02.2026
Gmina Mrozy, 2026, [online:] www.mrozy.pl, dostęp: 31.01.2026
Ilczuk A., 2024, „Jarmark folkowy w Wilkowyjach” i III Ogólnopolski Zlot Fanów Serialu „Ranczo” w Jeruzalu już 15 sierpnia, 9.08.2024, [online:] https://podlasie24.pl/kultura/jarmark-folkowy-w-wilkowyjach-i-iii-ogolnopolski-zlot-fanow-serialu-ranczo-w-jeruzalu-juz-15-sierpnia-20240809222150, dostęp: 2.02.2026
Most Szpiegów, 2015, „Most szpiegów” Spielberga od dziś w kinach, 18.11.2025, [online:] https://www.wroclaw.pl/kultura/most-szpiegow-premiera-27-listopada, dostęp: 29.01.2026
Osiński K., 2022, Odwiedziłem Wilkowyje. Dziś to „drugi Sopot”, 7.08.2022, [online:] https://plejada.pl/newsy/odwiedzilem-wilkowyje-te-miejsca-trzeba-zobaczyc/vn12z9r, dostęp: 3.02.2026
Piekarski J., Rozwadowski P., 2022, Jeruzal. Ochota na Mamrota, sierpień 2022, [online:] https://trino.pttk.pl/images/trasy/m/9m17.pdf, dostęp: 2.02.2026
Ranczersi, 2026, Fan Club Serialu Ranczo-RANCZERSI, [online:] https://www.facebook.com/groups/fan.club.serialu.ranczo/?locale=pl_PL, dostęp: 2.02.2026
Szymborska D., 2016, „Ranczo”: 10 lat w Wilkowyjach. Rozmowa z reżyserem Wojciechem Adamczykiem, [online:] https://wyborcza.pl/7,90535,21175431,ranczo-10-lat-w-wilkowyjach-rozmowa-z-rezyserem-wojciechem.html, dostęp: 1.02.2026
The Sound of Music, 2026, “The Sound of Music” w Salzburgu, [online:] https://www.salzburg.info/pl/salzburg/the-sound-of-music, dostęp: 29.01.2026
Trasy na Wczasy, 2026, Wilkowyje, czyli Jeruzal śladami serialu „Ranczo”, [online:] https://trasynawczasy.pl/239-wilkowyje-czyli-jeruzal-sladami-serialu-ranczo, dostęp: 7.02.2026
Turysta Wadowice, 2026, Wycieczka Wilowyje – Zlot Fanów Rancza – Warszawa, [online:] https://turystawadowice.pl/wycieczka/wilkowyje-zlot-fanow-rancza-warszawa/, dostęp: 6.02.2026
Wirtualna Polska, 2022, Byliśmy w miejscowości z „Rancza”. Oto co powiedzieli nam mieszkańcy, 30.10.2022, [online:] https://wiadomosci.wp.pl/najpopularniejsza-wies-w-polsce-jeruzal-zmienil-sie-dzieki-pieniadzom-z-unii-europejskiej-6824811417824192a, dostęp: 31.01.2026
Znaczki Turystyczne, 2026, No. 1160 Szlak Rowerowy Mrozy - Jeruzal – Łukówiec, [online:] http://www.znaczki-turystyczne.pl/znaczkowe-miejsca-turystyczne/szlak-rowerowy-mrozy-jeruzal-lukowiec-c1160, dostęp: 7.02.2026
- Pobrania
- Opublikowane
- 31-03-2026
- Dział
- Artykuły
- Licencja
-
Prawa autorskie (c) 2026 Turystyka Kulturowa

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
Podobne artykuły
- Andrzej Stasiak, Przemysław Charzyński, Agata Piasecka, Zainteresowanie turystyką filmową studentów polskich uczelni , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Joanna Klaudia Luberda, Turystyka filmowa jako czynnik rozwoju regionu Jeziora Como we Włoszech , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Kamila Ziółkowska-Weiss, Rola turystyki filmowej w kształtowaniu wizerunku i rozwoju miasta na przykładzie Toronto , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Armin Mikos von Rohrscheidt, Krzysztof Kupka, Raport z analizy potencjału turystyczno-kulturowego Olsztyna i powiatu olsztyńskiego i rekomendacje w zakresie zarządzania tym wymiarem oferty turystycznej. , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Agnieszka Gandecka, Raport z analizy potencjału turystyczno-kulturowego powiatu słubickiego , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Małgorzata Anna Skulimowska, Roztocze w literaturze i filmie a turystyka , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Weronika Kinga Koślacz, W stronę fikcyjnego Londynu - turystyka śladami Bridgertonów , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Magdalena Kwiek, Sport i rekreacja w filmach promocyjnych miast jako element kreowania marki miejsca. Analiza porównawcza wybranych miast polskich i europejskich , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Paweł Plichta, Barbara Weżgowiec, Elżbieta Wiącek, Krzysztof Kasprzak, Beata Raszka, Kamil Marek Detyna, Pytanie 114: Jakie jest miejsce filmu i literatury we współczesnej turystyce kulturowej? , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- dr hab., prof. UE Beata Krystyna Reformat, Synergiczny potencjał śląskich przestrzeni poprzemysłowych jako katalizator rozwoju turystyki filmowej , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.
