Mroczna turystyka w opinii studentów: percepcja destynacji, reakcje emocjonalne i postawy uczestników
- Autor
-
-
Daria Tsyhanova
Autor
-
Przemysław Charzyński
Autor
-
- Słowa kluczowe:
- Array
- Abstrakt
-
Celem artykułu jest analiza percepcji, reakcji emocjonalnych oraz postaw studentów wobec turystyki mrocznej – zjawiska związanego z odwiedzaniem miejsc pamięci naznaczonych śmiercią, tragedią i cierpieniem, ze szczególnym uwzględnieniem byłych niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych. Wyniki badań wskazują, że mimo umiarkowanej znajomości samego pojęcia, młodzi ludzie przejawiają zainteresowanie odwiedzaniem miejsc związanych z tragiczną historią. Takim doświadczeniom towarzyszy szerokie spektrum emocji – od smutku i poczucia niesprawiedliwości, po refleksję egzystencjalną i ciekawość poznawczą. Ponadto, respondenci wykazują wysoką świadomość etyczną w kontekście problemów komercjalizacji miejsc pamięci. Badanie podkreśla znaczenie turystyki mrocznej jako narzędzia edukacji historycznej oraz przestrzeni refleksji moralnej dla pokolenia Z. Wobec rosnącej roli turystyki mrocznej niezbędne są dalsze badania nad jej społecznymi, edukacyjnymi i etycznymi aspektami, aby wspierać świadome i odpowiedzialne uczestnictwo.
- Biogram autora
- Bibliografia
-
Benčić Kužnar A., Pavlaković V., 2023, Exhibiting Jasenovac: Controversies, manipulations and politics of memory. Heritage, memory and conflict, 3(1), 65-69. https://doi.org/10.3897/ijhmc.3.71583
Bugrova E., 2024, Voprosy izucheniya dark-turizma kak faktora sokhraneniya kul'turno-istoricheskoy pamyati (Issues of Studying Dark Tourism as a Factor in Preserving Cultural and Historical Memory), „Izvestia Ural Federal University Journal Series 1 Issues in Education Science and Culture”, 30, s. 133–141. http://dx.doi.org/10.15826/izv1.2024.30.2.033 (w języku rosyjskim)
Dmytruk V. I., Hryniekh N. V., Diachenko L. A., 2020, Sovremennye tendentsii razvitiia ekstremal'nogo turizma v Ukraine: Chernobyl (Modern Trends in the Development of Extreme Tourism in Ukraine: Chernobyl), L’vivs’kyi filial Kyivs’koho natsional’noho universytetu kul’tury i mystetstv, s. 187-190. https://elib.belstu.by/handle/123456789/33563 (w języku rosyjskim)
Fedyk W., Bagińska J., Smolarski T., Gruszka I., 2014, Atrakcyjność turystyczna i komercjalizacja wybranych obiektów turystycznych w opinii specjalistycznej grupy konsumentów, „Turystyka Kulturowa”, nr 3, s. 3–15
Foley M., Lennon J., 2000, Dark Tourism: The Attraction of Death and Disaster, Continuum, London. http://dx.doi.org/10.1002/jtr.371
Gaya E., 2013, Understanding motivation of visitors at dark tourism sites: Case study of August 7th Memorial Park, Kenya, Bachelor Thesis, University of Applied Sciences
Główny Urząd Statystyczny, 2025, Bank Danych Lokalnych
Greif, G., 2022, Jasenovac, the camp and its historical and moral meaning. Thematic issue The Ustasha Genocide over Serbs, Jews and Roma in the so-called “Independent State of Croatia “, Napredak, Vol. III / No. 2, s.11-40.. doi: 10.5937/napredak3-39588
Juranović N., Slivar I., Kovačić S., 2021, Dark Tourism in the EU: “Are We Aware of Taking Part in It?”, „Open Journal for Research in Economics”, t. 4, s. 19–30.
http://dx.doi.org/10.32591/coas.ojre.0401.03019j
Magano J., Brea J. A., Leite Â., 2022, Dark Tourists: Profile, Practices, Motivations and Wellbeing, „International Journal of Environmental Research and Public Health”, vol. 19. http://dx.doi.org/10.3390/ijerph191912100
Marcinkowska K., Puchała D., Bilewicz M., Bulska D., Winiewski M., Górski M., 2023, Śmiech w Auschwitz, czyli o tym, w jaki sposób psychologia może pomóc zrozumieć łamanie tabu w miejscu pamięci Zagłady, „Teksty Drugie”, 2023(5), s. 113–131. http://dx.doi.org/10.18318/td.2023.5.7
Martinho C., 2019, An analysis of the motivations of tourists to visit Dark Tourism sites: A case study about the Holocaust, Bachelor’s thesis, University College Birmingham
de Meneses, F.R., 2023, Salazar: A Political Biography (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003382782
Mutlu, Ç., & Şahin Ören, T., 2023, Dark Turizm Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz (A Bibliometric Analysis on Dark Tourism), Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(2), 129-142. https://doi.org/10.30625/ijctr.1392155 (w języku tureckim)
OECD, 2025, Education at a Glance 2025, OECD Indicators, https://doi.org/10.1787/1c0d9c79-en
Oren G., Shani A., Poria Y., 2021, Dialectical emotions in a dark heritage site: A study at the Auschwitz Death Camp, „Tourism Management”, vol. 82. http://dx.doi.org/10.1016/j.tourman.2020.104194
Owens J., 2019, Misperforming the Holocaust: A study of the shifting narratives and taboos of tourist self-portraiture at Auschwitz Museum, Central European University, Budapest
Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2025, Sprawozdanie za rok 2024, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Oświęcim
Pasetti, M. (2017). Memoriali iberici post-dittatoriali: la Valle de los Caídos e il Museu do Aljube. Storicamente, 13, 1-24. DOI: 10.12977/stor670
Pettitt J., 2019, Introduction: new perspectives on Auschwitz, „Holocaust Studies”, vol. 27, s. 1–11. http://dx.doi.org/10.1080/17504902.2019.1625110
Radonić L., 2024, Croatian Homeland War Memorial Museums – Exhibiting Urbicides and Concentration Camps. Nationalities Papers, 52(4):935-960. doi:10.1017/nps.2023.93
Schneider A., Anghel-Vlad S., Negrut L., Gheorghe G., Para I., 2021, Tourists' motivations for visiting dark tourism sites. Case of Romania, „The Annals of the University of Oradea. Economic Sciences”, t. 1, s. 141–150. http://dx.doi.org/10.47535/1991AUOES30(1)014
Seaton A. V., 1996, Guided by the Dark: From Thanatopsis to Thanatourism, „International Journal of Heritage Studies”, 2, s. 234–244. https://doi.org/10.1080/13527259608722178
Sharpley R., Gahigana I., 2014, Tourist experiences of genocide sites: The case of Rwanda, „Turističko Poslovanje”, nr 13, s. 1–18. http://dx.doi.org/10.5937/TurPos1413061S
Stone P. R., 2006, A Dark Tourism Spectrum: Towards a Typology of Death and Macabre Related Tourist Sites, Attractions and Exhibitions, „Tourism: An Interdisciplinary International Journal”, t. 54, nr 2, s. 145–160
Stone P., Sharpley R., 2008, Consuming dark tourism: A thanatological perspective, „Annals of Tourism Research”, vol. 35, nr 2, s. 574–595. http://dx.doi.org/10.1016/j.annals.2008.02.003
Suhartanto D., 2016, Tourist satisfaction with souvenir shopping: evidence from Indonesian domestic tourists, „Current Issues in Tourism”, t. 21, s. 1–17. http://dx.doi.org/10.1080/13683500.2016.1265487
Tanaś S., 2013, Tanatoturystyka: Od przestrzeni śmierci do przestrzeni turystycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź
Tanaś S., 2019, Obecność kultury śmierci w turystyce kulturowej, [w:] Śmierć. Figury obecności – figury zapomnienia, [w:] A.Kaczmarek, M. Kamińska (red.), Studia Kulturoznawcze 1, Wyd. Nauk Społ. I Hum. UAM, Poznań, s.89-106, ISBN 978-83-6492-76-05
Thomas L. E., 2017, The Killing Fields of Cambodia: An investigation into motivations of visitors to dark sites, Bachelor’s thesis, Canterbury Christ Church University
Thurnell-Read T. P., 2018, Engaging Auschwitz: an analysis of young travellers’ experiences of Holocaust Tourism, „Journal of Tourism Consumption and Practice”, t. 1, nr 1, s. 26-52
Valeri, M., Chakraborty, P., Sarkar, A., 2022, People’s perception on dark tourism: a quantitative exploration. Current Issues in Tourism, 25(13), 2042–2047. https://doi.org/10.1080/13683500.2021.1889483
Ward A., Stessel A., 2012, Dark tourism: An assessment of the motivations of visitors to Auschwitz – Birkenau, Poland, „Irish Business Journal”, t. 7, nr 1, art. 3. https://doi.org/10.61862/1649-7120.1002
Źródła internetowe:
Hiroshima Peace Media Center, https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=97222 (dostęp: 01.04.2025)
Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2025, Oficjalna strona Muzeum, https://www.auschwitz.org (dostęp: 01.02.2025)
The Paris Catacombs – Official website, https://www.catacombes.paris.fr/en (dostęp: 05.06.2025)
What the 9/11 Museum Remembers and What It Forgets, New Yorker, https://www.newyorker.com/news/our-local-correspondents/what-the-911-museum-remembers-and-what-it-forgets (dostęp: 04.05.2025)
43% of EU's 25-34-year-olds have tertiary education - News articles – Eurostat, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20240527-1 (dostęp: 23. 11. 2025)
- Pobrania
- Opublikowane
- 30-06-2026
- Dział
- Artykuły
- Licencja
-
Prawa autorskie (c) 2026 Turystyka Kulturowa

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
Inne teksty tego samego autora
- Andrzej Stasiak, Przemysław Charzyński, Agata Piasecka, Zainteresowanie turystyką filmową studentów polskich uczelni , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
Podobne artykuły
- Agnieszka Gandecka, Raport z analizy potencjału turystyczno-kulturowego powiatu słubickiego , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Krzysztof Kupka, Armin Mikos von Rohrscheidt, Raport z analizy potencjału turystyczno-kulturowego Elbląga i powiatu elbląskiego oraz rekomendacje w zakresie zarządzania tym wymiarem oferty turystycznej. , Turystyka Kulturowa: Tom 139 Nr (2) (2026): Varia
- Julia Kurantowicz, Turystyka filmowa w Jeruzalu po sukcesie serialu Ranczo , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Armin Mikos von Rohrscheidt, Lokalna historia i dziedzictwo kulturowe jako podstawa potencjału turystycznego na przykładzie mikroregionu zielonogórskiego , Turystyka Kulturowa: Tom 139 Nr (2) (2026): Varia
- Olga Mądrzak, Raport z analizy potencjału turystyczno-kulturowego powiatu strzelecko-drezdeneckiego. , Turystyka Kulturowa: Tom 139 Nr (2) (2026): Varia
- dr hab., prof. UE Beata Krystyna Reformat, Synergiczny potencjał śląskich przestrzeni poprzemysłowych jako katalizator rozwoju turystyki filmowej , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Dominika Rozalia Żak, Potencjał rozwoju turystyki filmowej na Malcie w opinii respondentów , Turystyka Kulturowa: Tom 139 Nr (2) (2026): Varia
- Paweł Plichta, Barbara Weżgowiec, Elżbieta Wiącek, Krzysztof Kasprzak, Beata Raszka, Kamil Marek Detyna, Pytanie 114: Jakie jest miejsce filmu i literatury we współczesnej turystyce kulturowej? , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
- Ewa Pisula, Marcin Kania, Place brand communities as a tool used to raise awareness of the destination-factors of effectiveness , Turystyka Kulturowa: Tom 139 Nr (2) (2026): Varia
- Michał Żemła, Norbert Szczerba, Od turystyki inspirowanej filmami do turystyki inspirowanej przez media – adaptacja mechanizmów oddziaływania produkcji filmowych na rozwój turystyki na rynku gier wideo , Turystyka Kulturowa: Tom 138 Nr (1) (2026): Turystyka Filmowa i Literacka
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.
