Turystyka Kulturowa. Czasopismo naukowe

Synergiczny potencjał śląskich przestrzeni poprzemysłowych jako katalizator rozwoju turystyki filmowej

Authors
  • Beata Krystyna Reformat

    Author

Keywords:
turystyka filmowa; dziedzictwo poprzemysłowe; Śląsk
Abstract

Celem artykułu jest identyfikacja oraz analiza synergicznego potencjału śląskich przestrzeni poprzemysłowych jako katalizatora rozwoju turystyki filmowej. Problem badawczy koncentruje się na pytaniu, w jaki sposób produkcje filmowe i seriale, realizowane w industrialnych lokacjach Śląska, wpływają na rewitalizację przestrzeni oraz kształtowanie nowych form turystyki kulturowej? Zastosowaną metodologię tworzą: metoda analizy jakościowej, obejmująca studia przypadków wybranych produkcji filmowych („Król”, „Siedlisko”, produkcje Netflix), analiza lokacji oraz literatury przedmiotu z zakresu filmologii, urbanistyki i turystyki kulturowej. Wyniki analiz mają potwierdzić, że wykorzystanie poprzemysłowego dziedzictwa Śląska w filmie nie tylko nadaje przestrzeniom nowe znaczenie symboliczne, lecz także sprzyja ich adaptacji, udostępnieniu dla turystów i promowaniu regionu jako atrakcyjnego kierunku turystyki filmowej. Artykuł podkreśla rolę filmu jako narzędzia rewitalizacji i budowania marki terytorialnej, tworząc model synergii pomiędzy przemysłem kulturowym a turystyką.

Author Biography
  1. Beata Krystyna Reformat

    profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, specjalistka w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie Nauki o Zarządzaniu i Jakości. Jej aktywność badawcza oraz dorobek naukowo-badawczy koncentrują się wokół problematyki usług (handlu, turystyki i kultury), innowacji oraz zrównoważonego rozwoju. W latach 2017-2020 kurator kierunku Gospodarka turystyczna na UE w Katowicach.  Od 2020 -2023 r. członek komisji PAN w dyscyplinie nauk ekonomicznych. Autorka i współautorka wielu prac i artykułów naukowych, zarówno polsko, jak i anglojęzycznych, redaktorka kilku monografii, w tym 5 współautorskich z serii: Biznes w kulturze – Kultura w biznesie.<strong></strong></p>

References

Aitken S. C., & Dixon D. P., 2006, Imagining geographies of film, „Erdkunde”, Vol. 60(4), pp. 326–336

Araújo N., Cardoso L. & Almeida G. G., Almeida P., 2024, Film-Induced Tourism as a Key Factor for Promoting Tourism Destination Image: The James Bond Saga Case,

„Administrative Sciences”, Vol. 14(4): 94

Arcodia C., & Whitford M., 2006, Festival Attendance and the Development of Social Capital,

„Journal of Convention & Event Tourism”, Vol. 8(2), pp. 1–18

Beeton S., 2005, Film-induced tourism. Clevedon, Channel View Publications, UK, USA, Kanada

Beeton S., 2016, Film-induced tourism, 2nd, ed. Channel View Publications, UK, USA, Kanada

Bernard S., 2016, Film i turystyka filmowa a krajobraz, „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”, nr 34, s. 85-101

Biernacka E., 2015, Wykorzystanie obiektów poprzemysłowych na cele turystyki, „Kwartalnik Naukowy Uczelni Vistula”, nr 3(45), s. 133–144

Buchmann A., Moore K., & Fisher D, 2010, Experiencing film tourism: Authenticity & fellowship, „Annals of Tourism Research”, Vol. 37(1), pp. 229–248

Connell J., Meyer D., 2009, Balamory revisited: An evaluation of the screen tourism destination-tourist nexus, „ Tourism Management”, Vol. 30 (2), pp. 194-207

Connell J., 2012, Film tourism – Evolution, progress and prospects, „Tourism Management”,

Vol. 33(5), pp. 1007–102

Domínguez-Azcue J., Almeida-García F., Pérez-Tapia G., & Cestino-Gonzále, E. (2021). Films

and Destinations—Towards a Film Destination: A Review, „Information”, Vol. 12(1): 39

Dychkovskyy S., Ivanov S., 2020, Festival Tourism as Part of International Tourism and a

Factor in the Development of Cultural Tourism, „Informacijos mokslai. Vol. 89, pp. 73-82

Edensor T., 2005, Industrial ruins: Space, aesthetics and materiality, Oxford: Berg

Gębarowski M., 2019, Identification of forms of tourism that create extraordinary customer

experiences and recognition of these forms in scientific literaturę, „Marketing i Rynek”,

nr 9, s. 26-33

Graham B., Ashworth G. J., Tunbridge J. E., 2016, A geography of heritage: Power, culture and economy, Milton Park, Abingdon, Oxon, New York: Routledge

Harfst J., Sandriester J., Fischer W., 2021, Industrial heritage tourism as a driver of sustainable development? A case study of Steirische Eisenstrasse (Austria),

„Sustainability”, Vol. 13(7): 3857

Hudson S, Ritchie, J. R. B., 2006, Film tourism and destination marketing: The case of Captain Corelli's Mandolin „Journal of Vacation Marketing”, Vol. 12(3), pp. 256–268

Irimiás D., Mitev A., Michalkó G., 2021, Narrative transportation and travel: The mediating role of escapism and immersion, „Tourism Management Perspectives”, Vol. 38: 100793

Juškelytė D., 2016, Film Induced Tourism: Destination Image Formation and Development, „Regional Formation and Development Studies”, Vol. 19(2), pp. 55–66

Kaczmarek S., Kowalczyk A., 2016, Rewitalizacja terenów poprzemysłowych i turystycznych, „Folia Turistica”, nr 41, s. 283–308

Kaczmarska A., Przybyłka A., 2010). Wykorzystanie potencjału przemysłowego i

poprzemysłowego na potrzeby turystyki: Przykład Szlaku Zabytków Techniki

Województwa Śląskiego, „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”, tom 14, s. 207–228

Kazimierczak J., 2025, Wpływ rewitalizacji terenów poprzemysłowych na kszałtowanie nowej miejskiej przestrzeni turystycznej: Przykład Manchesteru i Lyonu, „Turyzm”, nr 22 (1), ss. 11-20

Konior A., Pokojska W., 2020, Management of postindustrial heritage in urban revitalization processes, „Sustainability”, Vol. 12(12): 5034

Kurek-Obrocka A., 2018, Nowe oblicze Górnego Śląska w świetle procesów

rewitalizacyjnych, „Przedsiębiorczość – Edukacja” nr, 14, s. 109–124

Lipski A., 2023, Kulturowe wymiary rewitalizacji obszarów i obiektów poprzemysłowych na Górnym Śląsku, „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna”, nr 63, s. 97–112

Martínez de Carnero Calzada, F., 2025, Experiential tourism: A conceptual and funtional analysis, (in) Leal Filho, W., Safaa, L., Perkumienė, D., Dinis, M. A. P. (eds). Tourism and Heritage: Shaping Sustainable and Innovative Futures, World Sustainability Series, Springer, Cham., pp. 73–86

Mohanraj P., 2018, Film-Induced Tourism Model – A Qualitative Research Study, „Asian Journal of Research in Marketing”, Vol. 7(2), pp. 28–39

Pytel S., Zuzańska-Żyśko E., 2010, Rola turystyki w rozwoju miast poprzemysłowych, „Studia Miejskie”, Nr 2, ss. 117–126

Richards G., 2011, Creativity and tourism: The state of the art., „Annals of Tourism Research”, Vol. 38(4), pp. 1225–1253

Sikorski, D., Wicher, J., 2021, Potencjalne destynacje turystyki filmowej w Polsce na podstawie analizy miejsc produkcji filmów i seriali, „Turystyka Kulturowa”, nr 4(121), s. 7- 27

Stasiak A, 2022, Film tourism in Poland: Potential and perspectives for development, „Bulletin of Geography. Socio-economic Series”, Vol. 58(58), pp. 45–60

Szpara K., Musz R., 2016, Turystyka filmowa w Sandomierzu, „Prace Geograficzne”, nr 145, s. 31–45

Szromek A. R., 2013, Industrial heritage tourism as a form of cultural tourism. „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie”, nr 65, s. 195–206

Szromek A. R., Butler R. W., 2024, A re-positioning of post-industrial heritage in Upper Silesia, Poland, into an integrated thematic tourist route, „Journal of Heritage Tourism”, Vol. 19(2), pp. 310-330

Teng H. Y., Chen C.-F., 2020, Enhancing celebrity fan-destination relationship in film-induced tourism: The effect of authenticity, „Tourism Management Perspectives”, Vol. 33, :100605

Tran & Rudolf, 2022, Social media and destination branding in tourism: A systematic review of the literaturę, „Sustainability”, Vol. 14(20): 13528

Tkocz M., 2015, Tradycyjny okręg przemysłowy z perspektywy 25-lecia funkcjonowania w gospodarce rynkowej w Polsce: przykład Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego,

„Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego”, nr 4(29), s. 112-126

Tran N. L., Rudolf W., 2022, Social media and destination branding in tourism: A systematic review of the literaturę, „Sustainability”, Vol. 14(20): 13528

Tucki A., 2016, Turystyka filmowa–wybrana problematyka badawcza, „Barometr Regionalny”, nr 14(2), s. 141–146

Wang H., Ge, J., Chen X., Zhou Q., & Huang K., 2024, Heritage tourism development should take care of industrial heritage protection: A study on the development strategy of industrial heritage tourism in Nanjing, „Sustainability”, Vol. 16(19): 8534

Wąsiński, A., & Szyszka, M., 2022, Valorization of Cultural and Social Heritage of the Post-Industrial Areas in the Upper Silesia, Illustrated with the Case of the Nikiszowiec District, „Cultural Management: Science and Education”, Vol. 6(2), pp. 89–104

Zenker B., Braun E., Petersen, 2017, Branding the destination versus the place: The effects of brand complexity and identification for residents and visitors, „Tourism Management”, Vol. 58, pp. 15-27

[https://gornyslask.miemiec.eu/niedziela-na-nikiszowcu/[20.01.2026]

Downloads
Published
2026-03-31
Section
Artykuły
License

Copyright (c) 2026 Turystyka Kulturowa

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

How to Cite

Synergiczny potencjał śląskich przestrzeni poprzemysłowych jako katalizator rozwoju turystyki filmowej. (2026). Turystyka Kulturowa, 138((1), 67-83. https://doi.org/10.62875/bk91ft83

Similar Articles

1-10 of 15

You may also start an advanced similarity search for this article.